ชนิดของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในการยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสและแอซิติลโคลีนเอสเทอเรสจากเห็ดป่ากินได้

Abstract

งานวิจัยนี้ศึกษาปริมาณสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในกลุ่มลิพิดจำนวน 2 ชนิดคือ โอลีเอไมด์และ กรดเฮกซะเดคาโนอิกจากเห็ดป่ากินได้จำนวน 5 ชนิด ได้แก่ เห็ดตับเต่า (M1), เห็ดแครง (M2), เห็ดผึ้ง แดงคราม (M3), เห็ดผึ้งหวาน (M4) และเห็ดผึ้งแดง (M5) รวมถึงศึกษาการยับยั้งเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับ โรคเบาหวานและโรคอัลไซเมอร์ของสารโอลีเอไมด์และกรดเฮกซะเดคาโนอิก ผลการทดลองพบว่าสาร สกัดของเห็ด M2 และ M4 มีปริมาณสารโอลีเอไมด์และกรดเฮกซะเดคาโนอิกสูงที่สุด ดังนั้นสารโอลีเอ- ไมด์และกรดเฮกซะเดคาโนอิกจากสารสกัด M2 และ M4 ถูกทำให้บริสุทธิ์โดยใช้เทคนิคโครมาโตกราฟี แบบผิวบาง โดยใช้ระบบตัวทำละลายคลอโรฟอร์ม:เมทานอล (5:5 v/v) สำหรับสารสกัด M2 และเมทา นอล:คลอโรฟอร์ม:น้ำ (51:42:7 v/v/v) สำหรับสารสกัด M4 ผลการทดลองพบว่าได้สารบริสุทธิ์โอลีเอ ไมด์ (M2P) จากสารสกัด M2 และสารบริสุทธิ์กรดเฮกซะเดคาโนอิก (M4P) จากสารสกัด M4 เมื่อศึกษา ชนิดของการยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดส และ เอนไซม์แอซิติลโคลีนเอสเทอเรสของสารสกัด M2 สารบริสุทธิ์ M2P และสารมาตรฐานโอลีเอไมด์ พบว่ามีชนิดของการยับยั้งเป็นแบบผสมทั้งสองเอนไซม์ และเมื่อหาชนิดของการยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดส ของสารสกัด M4 สารบริสุทธิ์ M4P และสาร มาตรฐานกรดเฮกซะเดคาโนอิก พบว่ามีการยับยั้งเป็นแบบผสม แบบแข่งขัน และแบบไม่แข่งขัน ตามลำดับ และเมื่อหาชนิดของการยับยั้งเอนไซม์แอซิติลโคลีนเอสเทอเรสของสารสกัด M4 สารบริสุทธิ์ M4P และสารมาตรฐานกรดเฮกซะเดคาโนอิกพบว่ามีชนิดของการยับยั้งเป็นแบบผสม นอกจากนี้ยัง พบว่าสารมาตรฐานโอลีเอไมด์ และกรดเฮกซะเดคาโนอิกมีการจับกับกรดอะมิโนที่บริเวณเร่งของเอนไซม์ แอลฟา-กลูโคซิเดส และแอซิติลโคลีนเอสเทอเรส ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าเห็ดเป็นแหล่งของสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สามารถยับยั้งเอนไซม์ แอลฟา-กลูโคซิเดส และแอซิติลโคลีนเอสเทอเรสได้ และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการรักษา โรคเบาหวานและโรคอัลไซเมอร์ต่อไป

Edible wild mushrooms have been used as an ingredient in traditional medicine in many countries, particularly in Asia. Various bioactive compounds related to human health have been reported in edible wild mushrooms. This research investigated the content of two lipid-based bioactive compounds oleamide and hexadecanoic acid from five species of edible wild mushrooms, including Phlebopus portentosus (Berk & Broome) Boedijn (M1), Schizophyllum commune Fr. (M2), Boletus aemilii Barbier (M3), Boletus edulis Bull (M4), and Heimiella japonica (Hongo) E. Horak (M5). Moreover, the research also investigated the inhibitory effects of oleamide and hexadecanoic acid against the enzymes related to diabetes mellitus (DM) and Alzheimer's disease (AD). The results revealed that mushroom extracts M2 and M4 contained the highest amounts of oleamide and hexadecanoic acid. Therefore, oleamide and hexadecanoic acid were purified from M2 and M4 using Preparative Thin Layer Chromatography (PTLC) technique, with chloroform: methanol (v/v/v) for M4. The results showed that purified oleamide (M2P) and hexadecanoic acid (M4P) were successfully purified from M2 and M4, respectively. The inhibition analysis revealed that the M2 extract, M2P, and standard oleamide exhibited mixed type inhibition against α-glucosidase and acetylcholinesterase (AChE) The M4 extract, M4P, and standard hexadecanoic acid demonstrated mixed-type, competitive, and non-competitive inhibition, respectively, against α-glucosidase. For AChE, the M4 extract, M4P, and standard hexadecanoic acid showed mixed-type inhibition. For more observations, the oleamide and hexadecanoic acid were located in the active site of α-glucosidase and AChE. The results suggest that edible wild mushrooms are the source of bioactive compounds capable of inhibiting α-glucosidase and AChE and may have potential applications in the treatment of diabetes mellitus and Alzheimer’s disease.